• youtube
  • facebook

Bún nước lèo Trà Vinh- ăn là… nghiền

Miền Tây là vùng đất sản sinh ra nhiều món ăn ngon “cự phách”. Ai một lần đến vùng đất này đều thích thú với “gu” ẩm thực của người dân miệt sông nước này. Một lần đến Trà Vinh, chúng tôi được mở rộng tầm mắt với một món ăn ngon độc đáo, đó là bún nước lèo của đồng bào Khmer nơi đây.

Dạo quanh khắp mọi miền, gần như ở nơi nào cũng có bán tô bún với nhiều tên gọi khác nhau. Nào là bún mắm, bún riêu cua, bún thịt nướng… nhưng tôi đặc biệt thích tô bún nước lèo do chính tay người Khmer Trà Vinh nấu. Ai đã một lần thưởng thức món ăn đặc sản này đều có chung một nhận định, bún nước lèo có mùi vị hơi ngai ngái, mới đầu tưởng chừng khó ăn, nhưng khi ăn thì cảm thấy ngọt lành mang nặng hương đồng nội cỏ mà rất khó món ăn nào có thể sánh kịp.
 
Để có được món ăn đặc trưng như bún nước lèo, người chế biến phải qua nhiều công đoạn tỉ mỉ và có sự am hiểu tận tường mới có thể cho ra món ăn độc đáo ấy. Đối với người Kinh, họ không có mắm bò hóc nên dùng mắm ruốc hoặc mắm cá linh để nấu nước lèo thay thế. Cũng chính vì vậy mà cái hương vị đậm đà của món bún đặc sản xứ Trà cũng dường như phai nhạt.

Ăn kèm với rau ghém để gia tăng hương vị. (ảnh: Hoàng Lê)

Ăn kèm với rau ghém để gia tăng hương vị. (ảnh: Hoàng Lê)

Đối với tô bún nước lèo đặc trưng của người Khmer, mắm bò hóc chính là yếu tố quyết định đến hương vị độc đáo mang lại cảm giác thèm ăn cho người dùng. Mắm bò hóc là món mắm thập cẩm tận dụng đủ loại nguyên liệu như cá trắng, cá sông, cá biển, thậm chí là ếch nhái, ễnh ương…Do pha tạp nhiều nguyên liệu nên bò hóc trở nên nặng mùi, nhiều người mới dùng lần đầu sẽ khó mà ăn được nhưng khi quen rồi thì đâm nghiền tới nỗi khó bứt ra.

Mặc dù mắm bò hóc dùng nhiều loại cá nhưng cá sặc vẫn là chủ yếu trong quá trình chế biến món mắm này. Sau khi ngâm cá trong một đêm thì đem trộn với muối, cơm nguội, cho vào hũ ủ độ chừng 2 tháng khi mắm có màu nâu, sánh mịn và thơm nức là có thể dùng. Loại mắm này chính là “bí quyết” để nêm nếm nước dùng làm nên hương vị đặc biệt cho tô bún nước lèo Trà Vinh.
 
Người Khmer luôn lấy mắm bò hóc làm gia vị để nêm nếm các món ăn, gần như nhà nào cũng “thủ” sẵn hũ mắm để dùng. Có thể nói, bún nước lèo đã làm cho mùi vị của mắm bò hóc càng trở nên bát ngát hơn làm mát lòng nhiều thực khách khó tính.

“Linh hồn” của tô bún đặc sản này chính là mắm bò hóc nhưng không phải ai cũng có thể nêm nếm nước lèo thành công giống như chính bàn tay của người Khmer chính gốc. Khi nước sôi và mắm đã rã hết trong nước, sẽ lược bỏ phần bã và xương, cho thêm sả, ớt để khử mùi tanh của mắm, thêm gia vị và ít ngải bún để làm món bún thêm đặc biệt. Nhiều thực khách thắc mắc về củ ngải bún ở nơi đây, trông giống củ riềng nhưng có mùi nồng hơn làm mát lòng thực khách.

Ngày nay, người ta còn ăn bún nước lèo với huyết heo, thịt heo quay. (ảnh: Hoàng Lê)

Ngày nay, người ta còn ăn bún nước lèo với huyết heo, thịt heo quay. (ảnh: Hoàng Lê)

Nhìn tô bún nước lèo cũng gần giống những tô bún khác nhưng đó là một quá trình chế biến hết sức kỳ công của những người Khmer chân chất. Đó là sự kết hợp giữa nước lèo, bún và rau ghém một cách nhuần nhuyễn để tạo thành một món ăn có sự cộng hưởng hài hòa.

Sợi bún trắng tinh, dẻo dai phải được làm từ loại gạo lúa mùa nên có hương vị lan tỏa, thơm ngon. Rau ghém được kết hợp với nhiều loại: bắp chuối thái sợi, giá, hẹ, bông súng…để tạo nét đặc trưng của món ăn dung dị kiểu miền Tây này.

Bún nước lèo thường được trang trí bằng vài trái ớt hiểm xanh trên mặt, những ai thích ăn cay thì khi dùng đũa lùa bún vào miệng rồi cắn nửa trái ớt cay xé lưỡi mới hiểu thấu được hết bún nước lèo đặc biệt ra sao. Kết hợp với sợi bún, bạn dùng muỗng mà húp nước lèo để cảm nhận mùi vị lướt qua đầu lưỡi, lòng người sẽ cảm thấy ấm lên, dễ chịu bất ngờ.
 
Ngày nay, bún nước lèo đã được “biến tấu” khắp nơi nhưng chỉ có đồng bào Khmer Trà Vinh mới có thể làm nên một món ăn đặc sản. Bởi bún nước lèo là sự kết hợp hài hòa của nhiều gia vị, trong đó có mắm bò hóc độc đáo của đồng bào. Lần đầu thưởng thức sẽ cảm thấy mùi vị nằng nặng khó dùng nhưng khi ăn một vài lần bạn sẽ nhớ hoài về một món ăn dân dã, mang đậm bản sắc của người Khmer Nam Bộ.

create

Hoàng Lê / songmoi.vn